Hẹp Ống Cột Sống Thắt Lưng

From Viet Y Hoc Wiki

Jump to: navigation, search

BS Nguyễn Quyền Tài

Những thoái hoá ở cột sống ở người trên 50 tuổi có thể khiến cho ống cột sống bị teo hẹp. Vì vậy, tủy sống và những dây thần kinh trong ống cột sống bị chèn ép. Bệnh này thường ảnh hưởng nhiều nhứt cột sống cổ và cột sống thắt lưng. Ở vùng thắt lưng, hiện tượng hẹp ống cột sống có thể gây một hay nhiều triệu chứng sau đây: Đau nhức, yếu chân, mất cảm giác ở chân và khó khăn trong việc tiểu tiện và không thể đi bộ được lâu.

Contents

Nguyên nhân:

hẹp ống cột
Cột sống được cấu tạo bởi những đốt sống chồng lên nhau. Giữa hai đốt sống là đĩa sụn. Ngoài đĩa sụn ở phiá trước, các đốt sống cũng liên kết với nhau bằng hai mặt khớp ở hai bên. Ba hệ thống dây chằng kết nối các đốt sống với nhau; đặc biệt dây chằng ở thành sau phiá trong ống cột sống có thể dầy lên và đùn vào trong ống cột sống. Trong cột sống có ống cột sống, và trong ống cột sống có các dây thần kinh. Ở vùng thắt lưng, những dây thần kinh họp thành một chùm, trông giống như “chùm đuôi ngựa”. Hiện tượng thoái hoá ở tuổi già khiến cho:
  • Đĩa sụn lồi vào trong ống cột sống
  • Xương đốt sống dầy lên, mọc thành những “gai xương”
  • Hai mặt khớp dầy lên và bị viêm
  • Dây chằng dầy lên

Những thay đổi này làm cho ống cột sống bị hẹp lại. Mức độ hẹp này càng ngày càng nặng, gây nên những triệu chứng kể trên.

Triệu chứng:

  1. Đau nhức ở vùng thắt lưng: Khi nằm hay ngồi thì không đau nhiều. Lúc ban đầu khi mới bị bệnh thì cơn đau nặng nhứt vào buổi sáng khi mới vừa ra khỏi giường, và giảm bớt sau đi đi lại một lúc. Khi đứng, người bệnh thường khom về phiá trước để giảm cơn đau. Khi bệnh nặng thì chứng đau ở thắt lưng có thể liên tục.
  2. Đau nhức, mất cảm giác và tê rần chạy dài xuống một hay hai chân: Những dây thần kinh trong ống cột sống bị chèn ép, gây tê rần, đau nhức và giảm cảm giác ở chân.
  3. Yếu bắp cơ ở chân: Khi dây thần khi bị tổn thương thì một số bắp cơ ở chân bị yếu đi, và các bắp cơ teo lại.
  4. Khó khăn trong việc tiểu tiện: Trong một số trường hợp nặng, người bệnh khó tiểu tiện hoặc hoàn toàn không thể tiểu tiện. Đây là trườn hợp cần được điều trị khẩn cấp.
  5. Không thể đi bộ lâu, mà phải dừng lại sau một khoảng ngắn: Việc hẹp ống cột sống thắt lưng thường gây một hội chứng đặc biệt:
    1. Khi ngồi hoặc đứng thì người bệnh không bị đau nhức nhiều.
    2. Sau khi đi bộ được một khoảng ngắn (có thể chỉ vài chục bước) thì người bệnh bị đau nhiều hơn ở thắt lưng, và chứng đau nhức chạy dài xuống hai chân, kèm theo triệu chứng tê, rần, nóng ran, khiến người bệnh phải dừng lại vì không thể nào tiếp tục đi được. Sau khi cơn đau dịu xuống, người bệnh có thể tiếp tục đi, nhưng cũng chỉ đi được một khoảng ngắn rồi phải dừng lại, vì cơn đau tái phát.

Điều trị:

Khi các triệu chứng còn nhẹ thì những cơn đau nhức có thể giảm bớt khi

  1. Dùng thuốc giảm đau như acetaminophen (ở Việt Nam gọi là paracetamol) hay một trong những thuốc chống viêm không có chất steroid, như ibuprofen, naproxen, aspirin, v.v.
  2. Tiêm chất steroid vào trong ống cột sống để làm giảm viêm chung quanh bao cứng của chùm dây thần kinh
  3. Làm những động tác thể dục ở thắt lưng để giúp cột sống vận động được dễ dàng và giữ cho sức lực các bắp cơ được tốt. Khi những phương pháp điều trị trên không còn hiệu nghiệm, và bốn lý do sau đây thì người bệnh cần được giải phẫu.
    1. những mức độ đau nhức gia tăng đến đổi người bệnh không thể chịu đựng được hoặc khiến cho người bệnh mất ngủ;
    2. có những biểu hiệu mất cảm giác, yếu và teo bắp cơ;
    3. khó khăn trong việc tiểu tiện;
    4. không thể đi được lâu. thì
  4. Giải phẫu: Mục tiêu của giải phẫu là
    1. giải toả các dây thần kinh khỏi bị chèn ép, bằng cách cắt bỏ một phần thành sau của ống cột sống và hai khớp xương hai bên để làm rộng ống cột sống.
    2. gắn liền hai hay nhiều cột sống lại với nhau, trong những trường hợp các hiện tượng thoái hoá đã gây cho cột sống không còn vững chắc hoặc nếu việc cắt bỏ xương để làm rộng ống cột sống khiến cho cột sống không còn vững chắc.

Tiên lương:

Một số người bệnh không biết là giải phẫu có thể giúp điều trị bệnh này vì lầm tưởng là chứng đau lưng là điều phải chịu đựng khi đến tuổi già. Những trường hợp người bệnh bị yếu bắp cơ hay bị khó khăn trong việc tiểu tiện cần được giải phẫu sớm thì mới có hy vọng phục hồi chức năng. Đa số những người được giải phẫu cho biết được giảm đau ít nhiều và có thể đi đứng được dễ dàng hơn hơn, mặc dù chứng đau lưng có thể tiếp diễn. Một số vẫn còn bị đau nhiều, vì chứng viêm khớp xương và bị quá nhiều thoái hoá trong các cấu trúc của cột sống, hoặc vì cột sống đã bị siêu vẹo.

Lưu ý:

Ở người lớn tuổi, chứng đau ở hai chân cũng có thể do bệnh tắt nghẽn động mạch. Trong bệnh này, người bệnh cũng có thể bị đau ở hai chân khi đi bộ và không thể đi lâu được. Khi khám bệnh, bác sĩ sẽ tìm thấy những biễu hiện của bệnh nghẽn động mạch ở chân (không có trong trường hợp Hẹp Ống Cột Sống).


Tự vựng:

  • “gai xương” (bony spur, osteophyte)
  • Bao cứng (dura)
  • Cột sống (spine)
  • Dây chằng (ligament)
  • Dây thần kinh (nerve)
  • Đốt sống (vertebra)
  • Gắn liền hai hay nhiều cột sống lại với nhau (spinal fusion)
  • Không thể đi bộ lâu, mà phải dừng lại sau một khoảng ngắn (intermitten claudication)
  • Mặt khớp (facet joint)
  • Ống Cột Sống (spinal canal)
  • Thắt Lưng (lumbar)
  • Thuốc chống viêm không có chất steroid (non-steroidal anti-inflamatory drug, viết tắc NSAID)
  • Tiêm chất steroid chung quanh bao cứng của chùm dây thần kinh trong ống cột sống (epidural steroid injection)
  • Tủy sống (spinal cord)
Personal tools
Site Statistics